Дар солҳои охир, рушди манбаъҳои барқароршавандаи энергия, аз ҷумла нерӯи офтобӣ, дар Тоҷикистон такони наве ба даст овард. Таъминкунандагон ва расонандагони хидматҳо дар бозор фаъолона кор мекунанд ва ба мардум таҷҳизоти гуногунро истифода мебаранд, ки аз нерӯи офтобӣ иборатанд – истгоҳҳои фотоэлектрикӣ, гармкунакҳои офтобӣ, обкашҳои офтобӣ. Ин таҷҳизот дар байни деҳқонон, истифодабарандагони замин, коргарони чарогоҳҳо, занбӯриасалпарварон – ҳама онҳое, ки ба мақсадҳои хоҷагӣ ва тиҷорат эҳтиёҷ доранд, ба талабот хеле мувофиқ аст. Махсусан, манбаъҳои барқароршавандаи энергия дар нуқтаҳои аҳолинишини дурдаст, ки бо дастрасӣ ба нерӯи барқ ​​мушкилот доранд, муҳим мебошанд, зеро тақрибан 700 деҳаи Тоҷикистон бо барқ ​​таъмин карда нашудаанд.


Ҳангоми харидории таҷҳизоти энергияи барқароршаванда истеъмолкунанда дар интихоби худ аксар вақт танҳо аз рӯи хусусиятҳои нархҳои таҷҳизоти дар бозор пешниҳодшуда амал мекунад, дар сурате, ки ба нишондиҳандаҳои каммасраф диққат дода намешавад. Ин ба он рабт дорад, ки истеъмолкунандаи тоҷик дар маҷмӯъ қобилияти харидории паст дорад, дар бораи таҷҳизоти нирӯи офтобӣ ва таъминкунандагони он маълумоти кофӣ надорад, хидматрасонии таҷҳизот, таҷрибаи пешқадам ва намунаҳои истифодаи таҷҳизот дар хонаводаҳо, тиҷорати хурд ва имкониятҳои маблағгузорӣ.

Худи бозор бо шумораи ками истеҳсолкунандагони ватанӣ ва шумораи зиёди воридкунандагони микро, набудани хидматрасонии пас аз фурӯш, набудани маълумоти кофӣ дар бораи хусусиятҳои техникии фурӯшандагон ва шумораи зиёди “таҷҳизоти номаълум” бидуни хусусиятҳои техникӣ тавсиф карда мешавад. Пас маълум мешавад, ки таҷҳизоти баландсифати дастраси барқароршавандаи энергия дар Тоҷикистон бо душворӣ пеш рафта истодааст ва муштарӣ, чун қоида, бори аввал арзонтар мехарад, аммо бори дуввум аллакай қимат аст!

Бо мақсади беҳтар намудани дастрасии аҳолӣ ба молу хидматҳои дастрас ва муассир дар соҳаи энергияи сабз ва энергияи барқароршаванда, ҳавасмандгардонии тиҷорати маҳаллӣ барои рушди технологияҳои энергияи сабз дар Тоҷикистон платформаи нави интерактивии “Неруи сабз” (энергияи сабз) сохта мешавад. Платформаи мазкур дар доираи лоиҳаи БРСММ / OFID “Рушди дастрасӣ ба энергия дар байни корхонаҳои хурд ва миёна” сохта шудааст, ки ҳадафи он баланд бардоштани иштироки бахши хусусӣ дар дастрасӣ ба энергия тавассути баланд бардоштани даромаднокӣ ва таваккали хавфноки сармоягузориҳои хусусӣ ба молҳо ва хидматрасонӣ ба энергия мебошад. Ҳадафи асосии лоиҳа тавсеаи дастрасӣ ба энергия ва пешниҳоди маҳсулоти боэътимод, дастрас ва устувори энергия барои намояндагони тиҷорати хурду миёна ва аҳолии деҳоти Тоҷикистон мебошад.

Иштирокчиёни мизи мудаввар, ки 23 октябр дар Маркази Созмондиҳии тиҷорат дар Душанбе баргузор гардиданд, масоили марбут ба рушди тиҷорат ва талаботи истеъмолкунандагон ба технологияҳои энергияи сабз, такмили маблағгузории хурд дар ин соҳа мавриди муҳокима қарор гирифтанд. Мизи мудаввар аз ҷониби Маркази Экологии Ҷавонон дар доираи лоиҳаи БРСММ / OFID “Рушди дастрасӣ ба энергия дар байни корхонаҳои хурд ва миёна” ташкил карда шудааст. Ташкилоти Ҷамъиятии Маркази Экологии Ҷавонон аз ҷониби БРСММ Тоҷикистон ҳамчун шарики бунёди ин платформа интихоб гардид, ки дар айни замон барои ҷонибҳои гуногун, ба монанди таъминкунандагон, ташкилотҳои молиявӣ, насбкунандагон ва корбарони технологияҳои сабз таваҷҷӯҳи зиёд дорад.

Дар аввал диққати асосиро ба технологияҳои марбут ба энергияи офтобӣ, ки шумо медонед, дар кишвар кифоя аст, зеро дар аксари минтақаҳо зиёда аз 300 рӯз дар як сол офтобӣ аст. Беҳтар кардани дастрасии энергияи офтобӣ на танҳо ба рушди иҷтимоию иқтисодии маҳаллӣ мусоидат мекунад, балки ба ноил шудан ба ҳадафҳои ҷаҳонӣ – кам кардани оқибатҳои тағирёбии иқлим хидмат мекунад, намунаҳои мутобиқшавӣ ба тағирёбии иқлимро дар бахши энергетикӣ дар сатҳи маҳаллӣ нишон медиҳад.

Юрий Скочилов, Маркази экологии ҷавонони Ҷумҳурии Тоҷикистон